YAPAY RAHİMLER İLE FETÜSE BAKABİLECEKSİNİZ

Aileler anlık olarak fetüslerine bakabilecekler. Gelecekte yapay rahimler olacak mı?

Bilimadamları bu günlerde etik bir sorunla karşı karşıya. Vücudumuzun dışında bir gebelik, normal gebeliğin yerini alabilecek mi?

Kuzu uyuyor. Yan tarafına yatmış, gözleri kapalı, kulakları arkaya kıvrılmış ve seğiriyor. Yutkunuyor, kıpırdıyor ve ince uzun bacaklarını sallıyor. Çarpık çurpuk yarım gülümsemesi onu daha çok rahatlamış gibi gösteriyor. Sanki yemyeşil tarlalarda koşuyormuş da soluğu burada almış gibi.

Fakat bu kuzucuk dışarıya çıkamayacak kadar küçük. Gözleri açılmıyor. Kılsız ve tüysüz; boynunun altındaki derisi, pembe pembe ve buruşuk halde. Henüz doğmadı ama işte burada. Gebelik sürecinin 111. gününde. Annesinden ayrı, hayatta ve Philadelphia’da bir laboratuvarda. Sıvı içinde, saydam plastik bir torbanın içinde yüzüyor. Göbek kordonu, torbanın dışındaki parlak kan dolu tüplere bağlı. Bu, yapay rahim içinde büyüyen bir fetüs. 4 hafta sonra torbanın fermuarı açılacak ve kuzu doğmuş olacak.

Biobag yaşam torbasındaki kuzu

Philadelphia kuzularına dair ilk resimleri gördüğünüzde aklınıza Matrix filmindeki sahneler gelebilir. Endüstriyel ölçekte rahim tarlalarında büyütülen küçük bebeklerin olduğu sahneyi hatırlarsınız belki.

Matrix filminden bir sahne

Fakat bu uygulama normal gebeliğin tamamen yerine geçmiş sayılmaz. Kuzular en baştan itibaren plastik torbalarda büyütülmedi; sezaryenle annelerinden alındılar ve daha sonra insanların 23-24. haftalarına denk gelen bir dönemde “Biobag” adı verilen torbalara konuldular. Bu süreç, hamilelik döneminin yerine geçen bir uygulama değil; sadece onun başlangıç evreleri diyebiliriz.

Projeye kendilerini adayan ekipteki yetkililer, bu projeye başlarken öncelikle Dünya’daki en hassas hayvanları korumak için yola çıkmışlar. Emily Patridge (neonatolog) , Marcus Davey (gelişim psikoloğu) ve Alan Flake (cerrah) adlı ekip, Philadelphia Çocuk Hastanesi’nde çalışan, özellikle de prematüre bebeklerle ilgilenen kişiler. Üç yıllık bir uğraştan sonra ortaya koydukları en son prototip, öncekilere göre yavrulara daha fazla hayatta kalma şansı tanıyor.

Soldan Sağa: Alan Flake, Emily Partridge, and Marcus Davey. Biobag yapay rahim çalışma ekibi. Fotoğraf: theguardian

Koyunlar gebelik araştırmaları için en elverişli hayvanlar çünkü uzun gebelik dönemine sahipler ve fetüsleri bizlerinkiyle neredeyse aynı ebatlarda.

Ortaya konulan icat, plasentanın değiştirilmesini kapsıyor: kuzunun kordon bağına bir oksijen verici aygıt takılıyor. Bu aygıt aynı zamanda karbon dioksiti yok ediyor ve onun yerine gerekli olan besinleri transfer ediyor. Kan tamamen fetüsün kendi kalbinin pompolamasıyla aktarılıyor. Tıpkı gerçek bir rahimdeki gibi. Torbanın içindeki ortam, yavrunun nefes alacağı, yutkunacağı steril bir amniyon sıvı ile dolu.

Biyo-torbalar insanların rahmini taklit etmek için karanlık bir ortamda tutuluyor ama yavru bebekler her halükarda görülebiliyor. İleride aileler kendi fetüslerine dış ortamlardan bakabilecek.

“Bu proje her yönüyle bilimkurgu filminden çıkmış gibi” Emily Partridge

“Death Stranding” adlı 2019 yapımı oyundan bir kare

Durumun birçok yönden etik sorunu bulunuyor.

Birincisi başarısız olabilme ihtimali yüksek olan, ölüm oranı yüksek olan bir çalışma için her seferinde anne koyunun karnından yavruların zorla alınma durumu var.

İkincisi ise dini açıdan birçok otorite bu konuya sıcak bakmıyor. Rahim dışında yavruların başka bir yapay rahimde yaşama ihtimalleri olsa bile bilim adamları şu anki teknolojilerle 24. Haftayı henüz geçebilmiş değiller.

Bir diğer etik olmayan durum, annelik duygusunun bu şekilde gelişemeyecek olması. Sadece değerlerimizle oynamış olmuyoruz, ayrıca nesil aktarımında da sıkıntılar doğabilir. Transparan bir torbanın ardından fetüse bakan ebeveynler, bebeklerinde beğenmedikleri bir nokta olduğunda fetüslerden vazgeçebilir. Bu durumda da birçok fetüs katliamına tanıklık edebiliriz.

Projenin olası olumlu yönleri, en başta ortaya çıkma sebebiyle örtüştüğünde görülebilir. Nesli tükenmekte olan ama başarısız gebelikler yapan hayvanların korunması için fevkalade bir çalışma olabilir.

 

kaynak: thegurdian

 

Murat Sayarhttps://pintibilim.com
İngilizce öğretmeni, meraklı, bilim okur bilim yazar, çevirmen, tasarımcı, az ondan az bundan biri.

BENZER YAZILAR

YORUMLAR

YORUM YAP

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz

bizi takip edin

EN POPÜLER

HEM İLETKEN HEM DE TRANSPARAN OLAN PLASTİK ÜRETİLDİ

Michigan Üniversitesi’nde görevli mühendisler hem transparan hem de iletken olan bir plastik kaplama geliştirdiler. Michigan Üniversitesi Mühendislik Fakültesi’nden bir ekip tarafından geliştirilen iletken plastik, büyük...

HER KÖPEK YAŞI, İNSANLARIN YEDİ YAŞINA EŞİT DEĞİL

Labrador köpeklerindeki DNA değişimleri üzerine yapılan bir çalışma, yavru köpeklerin daha büyük olan köpeklerden daha hızlı yaşlandığını ortaya koydu. Köpeklerin, insanların yaşlarıyla kıyaslandığında yedi kat...

RUSYA, UZAYDA ANTİ-UYDU SİLAHI TEST ETTİ

ABD Uzay Komutanlığı Rusya’nın uzayda uydu katili silah denemeleri gerçekleştirdiğini iddia ediyor ve bu aktiviteyi “ikiyüzlülük ve kaygı verici” olarak nitelendiriyor.Birleşik Devletler, Rusya’nın uzaya...