ULAŞIMIN GELECEĞİ: UÇAN ARABALAR SERİSİ #1

Bu yazıda, dünyanın farklı yerlerinde üretilen ya da tasarlanan uçan arabaları değerlendiriyoruz. İki yazı dizisinden ilki olacak bu yazıyı umarız beğenirsiniz.

Yollar tehlikeli yerlerdir ve giderek daha da sıkışık hale geliyorlar. Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre her yıl 1.35 milyon insan yol kazalarında hayatını kaybediyor ve 20 ile 30 milyon civarında insan, ölümcül olmayan yaralanmalara maruz kalıyor.

Büyük kentlerde trafik sıkışıklığı daha da kötüye gidiyor. Los Angeles gibi şehirlerde, buna İstanbul’u da ekleyebiliriz, vatandaşlar işe giderken yılda yedi haftalarını tamamen yola harcıyor. O yedi haftanın iki haftası ise trafik sıkışıklığında beklemekle geçiyor. Durum hiç de iyiye gidecek gibi durmuyor, çünkü 2030 yılına gelindiğinde dünyadaki insanların %60’ı kentlerde yaşıyor olacak.

Bir şeylerin yapılması gerektiği ortada. Oto pilot yeteneğine sahip paylaşımlı araç hizmeti, problemi bir nebze olsun çözebilir ve insan hatasından kaynaklanan yol kazalarını %94 oranında azaltabilir. Fakat trafik sorununun kökten çözülmesi için giderek daha fazla insan yüzünü gökyüzüne çevirmeye başladı. Kişisel hava araçları yeni çözüm yolu olabilir.

Elektrikli dikey kalkış ve iniş yapan araçlar (eVTOLs), aynı yoğunlukta bile şehir içi ulaşımını 5 kat hızlandırabilir. Bunun yanında yol kazalarını, gürültüyü ve hava kirliliğini azaltabilir. Hatta bazı hava araçları, insanları denklemden çıkarıyor ve kendi kendilerine uçabiliyorlar.

Aşağıda en umut verici 10 şehir içi kullanıma yönelik hava aracını sıraladık.

AIRBUS: CITYAIRBUS

Airbus firmasının tasarladığı CityAirbus adlı hava aracı, ilk gösteri uçuşunu Mayıs 2019’da gerçekleştirdi. O zamandan beri şirket, modelin küçük bir versiyonu ile 100’den fazla test uçuşu yaptı.

Tasarımı kesinlikle eşsiz, belki de ikonik olacak kadar marjinal. 2.8 metrelik 4 adet itici ünite, hava aracına dönen bir stres çarkı görüntüsü veriyor. 100kW gücündeki elektrik motorları, 8 adet pervaneye güç veriyor ve dakikada 950 devirde dönerek ses kirliliğini minimum düzeyde tutuyor. Hava aracının maksimum hızı saatte 120 km.

CityAirbus hava aracı, motorlardan birisi iflas ettiğinde bile çalışacak şekilde tasarlanmış. 4 yolcu kapasitesine sahip araç, uzaktan kontrol ediliyor ve 15 dakika boyunca idame edilebiliyor. Araç, yakın zamanda Airbus şirketinin geliştirmekte olduğu şehir içi dron ve hava araçları protokollerine de uyumlu hale getirilecek.

Şirket uzun vadede, şehir içi ulaşımını verimli, sürdürülebilir ve etkin kılmak için dikey iniş kalkış limanları yapmaya planladığı Kent Mobilite Girişimi’ni devreye sokuyor.

HYUNDAI: S-A1

Hyundai’ın S-A1 konsept aracı geçtiğimiz Haziran ayında tanıtıldı. Uber’in bir üst versiyonu olarak düşünülen araç, paylaşımlı hava taksisi olarak değerlendiriliyor.

Kişisel hava aracı, dağınık olarak yerleştirilmiş birçok küçük rotorun kalkışa imkân sağladığı elektrik itici sistemini kullanıyor. Tek bir ünitenin çalışmaması durumunda güvenliği üst düzeyde tutarak diğer rotorlar sayesinde uçuşa devam ediyor ve sesi azaltıyor. 4 adet rotor, hava aracına dikey kalkış sağladıktan sonra ileriye doğru ilerlemek için pozisyonunu değiştiriyor. Diğer 4 rotorsa kalkış ve inişlerde ekstradan güç sağlıyor.

İlginizi Çekebilir
+ ABD DONANMASI LAZERLE İNSANSIZ HAVA ARACINI VURDU
+ NASA, MARS’A HELİKOPTER YOLLUYOR
+ GÜNEY KORE, MASKE KULLANIMINI TEŞVİK ETMEK İÇİN İNANILMAZ BİR DRON GÖSTERİSİ DÜZENLEDİ

SA-1, 4 yolcuyla beraber valizlerini de taşıması için tasarlanmış. Hyundai yetkilileri, aracın ileride otonom şekilde seyir alacağını öngörüyorlar. Tamamen elektrik enerjisinden faydalanan araç, 100 km menzile sahip olacak ve saatte 290 km hız yapabilecek. Yeniden şarj edilmesi ise sadece 5-7 dakika sürecek.

Uber şirketi; hava destek hizmeti, yer ulaşım bağlantıları ve müşteri bağlantıları kuracak ve Hyundai şirketi de araçları üretip sahaya getirecek.

İki şirket de kalkış ve iniş pistlerinin konsept çalışmalarında işbirliği yapıyor.

Caltech: Uçan Ambulans

Bazı kentlerdeki kazalar ölümcül olabiliyor. Brezilya’daki Sao Paulo gibi büyük kentlerde o kadar çok trafik sıkışıklığı oluyor ki yer ambulans araçlarının yerine helikopter ambulanslar kullanılıyor. Böyle durumlarda hizmet vermeleri için ambulans helikopterler zaten halihazırda paylaşımlı olarak kullanılıyor.

Bir durum var ki o da helikopterlerin oldukça maliyetli, gürültülü ve kalabalık şehir merkezlerinde kazaya sebebiyet verebilme ihtimallerinin olması. Çözüm, insansız elektrikli hava ambulansları. Caltech firması tam da bu tür bir helikopter üzerinde çalışıyor. Ekibin başındaki Soon Jo Chung ve Mory Gharib, her iki tarafında üç sıra rotor olan ve kanadın altında gövdeye sahip ambulans araç tasarlıyor. Bu sayede araç, dikey iniş ve kalkış için ideal olacak.

Araştırma projesinin yoğunlaştığı bir diğer konu ise aracın otonom uçuş sistemine sahip olması. Kısıtlı alana sahip, araçların ve binaların bol olduğu kent alanlarında yönünü bulabilmeli ve aynı zamanda yaralıları/hastaları ilgili bakım birimine dengeli ve güvenilir şekilde götürebilmeli. Zorluklarına rağmen ekip, otonom sistemin otomobillerde kullanılan sistemlere göre daha az karmaşık olacağına inanıyor. Onlara göre havada karmaşıklığı arttıracak yayalar, şoförler ve diğer insan faktörleri olmayacak.

Porsche ve Boeing: eVTOL Konsept

Batman filminden fırlamışçasına bir tasarıma sahip olan araç, Porsche ve Boeing ortaklığında geliştiriliyor ve malzemesinden esirgenen birçok eksikliği tasarımıyla kesinlikle telafi ediyor.

Boeing, Porsche ve Aurora Havacılık Bilimleri ortaklığıyla geçtiğimiz Ekim ayında duyurusu yapılan araç, henüz konsept aşamasında. Ne bir prototipi mevcut ne de bir ismi var. (eVTOL, sadece elektrikli dikey kalkış yapan araç demek.)

Şirketlerin yetkilileri, şehir içince kısa mesafeler kat eden, lüks bir tasarıma sahip elektrikli araç geliştirmek için çok çalışacaklarını söylüyorlar. Anlaşılan o ki Porsche markasının tasarım uzmanlığından faydalanılarak üst düzey pazar hedefleniyor. Şehir içi otonom hava ulaşımı ve bireysel hava araçları pazarında ileri nesil ekosistem hedefleniyor.

Sürece dahil birkaç ipucu, Boeing’in alt firması olan Aurora Havacılık Bilimlerinden geldi. Şirket, Manassas Virgina’daki test merkezlerinde otonom prototiplerine başlamış.

Bunun dışında tasarımıyla ilgili söylenecek çok da fazla bir söz yok. Gerçekten harika görünüyor.

Rolls-Royce: eVTOL projesi

Henüz bir ismi olmayan başka bir projede daha. Rolls-Royce’un elektrikli dikey kalkış yapabilen şehir içi hava aracı konsepti, ilk kez 2018 yılında Farnborough Uluslararası Havacılık Şovu’nda tanıtıldı.

Hibrit bir motora sahip olan araç, Rolls-Royce’un M250 adlı türbin motorunun modifiye edilmiş halini kullanıyor. Motor aracın arkasında yer alıyor ve düşük ses özelliğine sahip olan altı adet elektrik motoruna güç sağlıyor. Bu kombinasyonla araç, 5 yolcuya kadar taşıyabiliyor. Saatte 402 km hız yapabilen araç, yaklaşık 800 km menzile sahip. Enerjisini yakıt türbinli motordan aldığı için yeniden şarj edilmesi de gerekmiyor. Konsept, bir pilot tarafından uçurulacak ve helikopter pistlerinin haricinde hava alanları gibi mevcut yer birimlerinden faydalanacak. Kanat motorları dikey kalkış yaptıktan sonra yönlerini değiştirerek ileriye doğru yol alabilecek. Seyir yüksekliğindeyken ana türbin motorları katlanabilecek ve sürtünmeyle beraber kabin gürültüsünü azaltacak. İki kuyruk rotoru ise aracı ileri itiş sağlamak için çalışmaya devam edecek.

 

Yazımızın ikinci bölümünde görüşmek üzere…

Murat Sayarhttps://pintibilim.com
İngilizce öğretmeni, meraklı, bilim okur bilim yazar, çevirmen, tasarımcı, az ondan az bundan biri.

BENZER YAZILAR

YORUMLAR

YORUM YAP

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz

bizi takip edin

EN POPÜLER

Sinek Kuşları Bizim Göremediğimiz Ultraviyole Bir Dünyada Yönlerini Buluyor

Yapılan yeni bir araştırma nektar içen kuş türlerinin, yiyecek kaynaklarını belirlemek için gelişmiş ultraviyole görme kabiliyetlerini kullandığını gösteriyor.Sinek Kuşları etkileyici canlılardır. Aceleci böcekler gibi...

ULAŞIMIN GELECEĞİ: UÇAN ARABALAR SERİSİ #1

Bu yazıda, dünyanın farklı yerlerinde üretilen ya da tasarlanan uçan arabaları değerlendiriyoruz. İki yazı dizisinden ilki olacak bu yazıyı umarız beğenirsiniz. Yollar tehlikeli yerlerdir ve...

İNTERNETE BAĞLANABİLEN YÜZ MASKESİ GELİŞTİRİLDİ

Japon bir girişim şirketi ‘internete bağlı yüz maskesi’ geliştirdi Dünyada koronavirüs vaka sayıları hâlâ artış gösterirken insanlar yeni normale alışmaya çalışıyor. Virüs için olası bir...