Işınlanma Mümkün Mü? Kuantum Dünyasında Evet

Star Trek’ten bizlere miras kalan en ünlü söz “Işınla beni Scotty”’dir. Starship Enterprise gemisinden belli bir noktaya ışınlanmak isteyen bir kakarakterin söylediği bu söz gerçek dünyada söz konusu bile değil ama atom altı parçacıkların olduğu kuantum dünyasında artık mümkün gibi görünüyor.

Geçen yıl bilim adamları, fotonları bilgisayar çipleri arasında geçirmeyi başardılar. Fiziksel olarak fotonlar birbirilerine bağlı olmadıkları halde.

Şimdi ise Rochester Üniversitesi ve Purdue Üniversitesi tarafından yapılan yeni bir araştırma, ışınlanmanın elektronlarda da mümkün olabileceğini gösteriyor.

“Uzaktaki hayalet eylem”

Kuantum ışınlanması Albert Einstein’ın dediği gibi uzaktaki hayali bir eylem. Buna ayrıca kuantum dolaşıklığı denir. Kuantum dolaşıklığında parçacıklar birbirilerinden çok uzak bir mesafede olsalar bile bir diğerinin özelliğini etkileyebilir. Kuantum ışınlanması, iki uzak, dolaşık parçacık barındırır ve üçüncü bir parçacık aniden kendisini iki dolaşık parçacık olarak ışınlar.

Kuantum bilgisayarlarda kuantum ışınlanması, bilginin iletimi için çok önemlidir. Sıradan bilgisayarlar bit adı verilen milyarlarca transistörlerden oluşurken kuantum bilgisayarlarda işlenen bitlere qubit denir. Bir bitde ikili kod sistemi vardır. Tek seferde 0 veya 1 lerle işlemleri yerine getirir. Qubitlerde ise aynı anda birden fazla bit barındığından aynı anda işlem yapma sayısı çok fazladır.

Dolaşık Elektron Çiftleri

Elektronları kullanarak kuantum ışınlanmasını göstermek isteyen araştırmacılar, Heisenberg’in takas ilkesinden esinlenerek bir teknik geliştirdi. Tek bir elektron kuzeyi veya güneyi gösteren bir mıknatıs çubuk gibidir. Örneğin, ister güneyi ister kuzeyi göstersin, bir kutbun yönü elektronun manyetik hareketi veya kuantum dönme durumu olarak bilinir. Belirli türde parçacıklar aynı manyetik harekete sahiplerse aynı anda aynı yerde olamazlar. Bu durumda aynı kuantum durumunda iki elektronun birbirilerinin üzerinde durması imkansızdır.

Araştırmacılar dolaşık elektron çiftlerini dağıtmak ve dönme durumlarını ışınlamak için değişik bir teknik kullanmışlar.

Araştırmacılar, parçacıklar asla birbirileriyle etkileşime geçmeseler de iki elektron arasında dolaşlıklık yaratarak “dolaşıklık ışınlamasını”ını ispatlamış oldular.

Elde edilen sonuçlar sadece foton bazında değil bütün maddeler için kuantum ışınlanması adına yürütülen gelecekteki çalışmalara ışık tutmuş oluyor. Üstelik qubit yarı iletkenler konusunda her elektronun işe yarar kabiliyetlerini arttırmaya da faydalı olacak gibi görünüyor.

Murat Sayarhttps://pintibilim.com
İngilizce öğretmeni, meraklı, bilim okur bilim yazar, çevirmen, tasarımcı, az ondan az bundan biri.

BENZER YAZILAR

YORUMLAR

YORUM YAP

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz

bizi takip edin

EN POPÜLER

KELLİK İLE KOVİD-19 ARASINDA BİR BAĞ VAR MI?

Hastanelerde neden daha fazla saçsız erkek var? Yakın zamanda yayımlanan iki ufak çaplı çalışma, kovid-19’a yakalanan erkeklerin çoğunun saçsız olduğunu öne sürdü.Her ne kadar kulağa...

BİRLEŞİK ARAP EMİRLİKLİKLERİ, ARAP DÜNYASININ İLK MARS UYDUSUNU YOLLAMAYA HAZIRLANIYOR

BAE, ilk Mars görevi için hazırlıklarını yapıyor. Bu, Arap dünyasının başka bir gezegene yaptığı ilk uçuş olacak. Hope (Umut) sondası adındaki uzay aracı SUV boyutlarında...

YAPAY RAHİMLER İLE FETÜSE BAKABİLECEKSİNİZ

Aileler anlık olarak fetüslerine bakabilecekler. Gelecekte yapay rahimler olacak mı? Bilimadamları bu günlerde etik bir sorunla karşı karşıya. Vücudumuzun dışında bir gebelik, normal gebeliğin yerini...