BİLİM ADAMLARI, İNSAN GENİ KULLANARAK MAYMUNLARIN BEYNİNİ BÜYÜTMEYİ BAŞARDI

Bilim adamları, insanlara özgü olan bir geni alıp ipek maymunu (marmoset) fetüsüne yerleştirerek daha büyük maymun beyni geliştirmeyi başardı.

Kulağa Maymunlar Cehennemi filmi gerçek mi oluyor sorusu gelebilir ama araştırma, aslında bizi insan kılan bu önemli genin ne kadar önemli olduğunu anlamamıza ışık tutabilir.

Science dergisine çalışmalarını yayımlayan Max Planck Enstitüsü Moleküler Hücre Biyolojisi ve Genetik Bilimi’nden bilim adamları, 101 günlük (daha doğmasına 50 gün kala) bir ipek maymunu fetüsüne insan genini aktardıklarını ifade ediyorlar. Bu süreç sonrasında, diğer başka primatlar arasında sadece insanlarda büyük olduğunu bilinen neokortekslerin ilgili maymunda da büyüdüğü görülmüş.

Neokorteks, beynin muhakeme, görme, duyma ve dil gibi ileri bilişsel becerilerinden sorumlu olan bölgesidir.

İlginizi Çekebilir
+ KELEBEKLER, VÜCUTLARINI GÜNEŞ ALTINDA NASIL SOĞUTURLAR
+ HER KÖPEK YAŞI, İNSANLARIN YEDİ YAŞINA EŞİT DEĞİL
+ Bir Fareye Kokusu Olmayan Bir Şeyi Nasıl Koklatırsınız

NEDİR BU GEN?

İlgili genin ismi ARHGAP11B. Peki, bu gen ne işe yarıyor? Bu gen, beynin kök hücrelerine daha fazla kök hücre üretmeleri için sinyaller göndermesini sağlayarak daha büyük neokorteks oluşmasına yardımcı oluyor. İnsanın bilişsel becerilerinin gelişiminde daha büyük neokortekslerin bulunmasının önemine bakarsak, bu genin insanlığın ve insanımsı canlıların evrimsel tarihinde çok önemli bir role sahip olduğunu görürüz.

ARHGAP11B, şempanzelerden sapmamızdan sonra ama Neandertaller ile Denisovanlar arasında ayrılmamızdan önceki soylarımızda ortaya çıkan insana özgü bir gendir. Nesli tükenmiş olan bu uzak akrabalarımızın da büyük beyinleri vardı.

Bu gen, daha önce farelerde ve yaban gelinciklerinde de görülmüştü ama insan olmayan primatlarda beyin büyütücü etkiye sahip olması ilk kez keşfedilen bir durum.

Soldaki normal ipek maymunu cenine ait beynin bir kısmı. Sağdaki ise ARHGAP11B adlı genin uygulandığı ipek maymununa ait cenin beyninin bir kısmı. Resim: Heide et al. / MPI-CBG

“İpek maymunlarının beynindeki neokortekslerin büyüdüğüne ve beyin yüzeylerinin kıvrıldığına şahit olduk. Kortikal plakalar da normale göre daha kalındı. Dahası dış subventrikular bölgedeki bazal gliya progenitör hücrelerin ve üst katman nöronların sayısında bir artış gördük.”
Michael Heide, Çalışmanın Baş Yazarı.

Bu özel genin ne zaman ve ne şekilde insanlığa eklendiği konusunda bilim adamları uzun zamandır düşünüyordu. Fakat 2016’da Max Planck Moleküler Hücre Biyolojisi ve Genetik Bilimi araştırmacıları, genin beyni büyütebilme becerisinin muhtemelen 1.5 milyon ile 500.000 yıl önce mutasyona uğradığını buldular.

“Bu tarz mutasyonlar nispeten sık yaşanır ama ARHGAP11B’nin daha büyük beyin gelişimi sağlaması öyle görünüyor ki insanlığının evrimini olağanüstü şekilde etkilemiş.” Wieland Huttner

 

 

kaynak: iflscience.com

Murat Sayarhttps://pintibilim.com
İngilizce öğretmeni, meraklı, bilim okur bilim yazar, çevirmen, tasarımcı, az ondan az bundan biri.

BENZER YAZILAR

YORUMLAR

YORUM YAP

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz

bizi takip edin

EN POPÜLER

YAPAY ZEKA BASİT ÇİZİMLERİ DETAYLI PORTRELERE DÖNÜŞTÜREBİLDİ

Araştırmacılar, basit kare kalem çizimlerini fotoğraf gerçekliğinde detaylı görüntülere dönüştürebilen bir yapay zeka geliştirdiler.Pekin’de yer alan Çin Bilim Akademisi’nde çalışan bir ekip tarafından geliştirilen...

İsrail Milli Kütüphanesi 2500 Nadir İslami El Yazmasını Dijitalleştiriyor

İsrail Milli Kütüphanesi İslam ve Ortadoğu medeniyetlerine ait 2500 eserlik koleksiyonlarını ücretsiz olarak çevrimiçi ortama sunmaya hazırlanıyor. Kültür kuruluşları dijitalleştirme sürecinin 3 yıl alabileceğini tahmin...

KELEBEKLER, VÜCUTLARINI GÜNEŞ ALTINDA NASIL SOĞUTURLAR

Kelebek kanatları oldukça soğuktur. Bunun sebebi güneş ışığı altında onları koruyan özel yapılara sahip olmalarıdır.Araştırmacılar, kelebek kanatlarının termal görüntülerini çektiler. Çekilen resimler kanadın her...