BEYNİMİZ ÖLÜ NÖRONLARI NASIL TEMİZLİYOR İZLEYİN

ARAŞTIRMACILAR İLK DEFA BİR NÖRONUN CANLI OLARAK TEMİZLENMESİNİ VİDEOYA ALDILAR

Ortalama bir insan vücudunda her gün 10 milyarlarca hücre ölüyor. Bu, vücudumuzun sağlıklı kalması için önemli olan doğal bir süreç. Yale Üniversitesi Tıp Fakültesi araştırmacıları, tarihte ilk defa bir farenin beynindeki nöronların ölümünü ve ölü nöronların vücuttan temizlenişini canlı olarak kaydetmeyi başardı.

Beyin hücrelerinin hep orada kalması gerektiğini düşünebilirsiniz ama işe yaramayan nöronlardan kurtulmak her zaman daha iyidir. Çünkü bir müddet sonra biriken ölü hücreler sinir sistemine zarar verebilir ve nörodejeneratif hastalıklarla sonuçlanabilir.

Bunu engellemek için vücudumuzun geri kalanı gibi beynimiz de ölü hücreleri kendisinden uzaklaştıran ve vücuttan atılmasını sağlayan doğal bir özelliği sahip. Lakin bilim adamları, bu ölüm hücre cenaze törenlerinin nasıl gerçekleştiğinden emin değillerdi.

İlginizi Çekebilir
+ YAPAY RAHİMLER İLE FETÜSE BAKABİLECEKSİNİZ
+ 3D YAZICILARI UNUTUN, 4D YAZICILARIN DEVRİ BAŞLIYOR
+ HER GÜN MUZ YERSENİZ VÜCUDUNUZDA NE OLUR

Artık yeni bir çalışma kapsamında Yale araştırmacıları ne olup bittiğine daha yakından bakabiliyorlar. “2Phatal” diye adlandırdıkları yeni bir sistemden faydalanarak canlı bir farenin beynindeki belirli hücrelerin ölümüne sebep oldular ve floresanla işaretlenmiş hücreler çöp olan ölü hücreleri temizlerken izlediler.

Ekip, her biri farklı rollere sahip üç farklı hücrenin olaya dahil olduğunu keşfetti. Bunlardan ilki nöronları saran ve destekleyen gliyal hücreler. Hücreler öldükten sonraki ilk birkaç saat içinde mikrogliyalar, ölü nöronun etrafını sarıyor ve temizliyor. Bu arada astrositler, bağlayıcı olan dendritleri (dallantı) temizliyor. Aynı anda NG2 hücreleri ise gerektiği anda olaya dahil oluyor.

Her üç hücrenin de ölü olan hücrenin hangi kısmını temizleyeceğine dair bir tercihi bulunmasına rağmen, ekip; şayet bu üç hücreden birisinin görevini yerine getirmediğinde veya yetersiz kaldığında diğerlerinin müdahale ettiğini ve ölü hücreyi öyle veya böyle ortadan kaldırılmasına yardımcı olduklarını keşfetmiş.

İlginç olan, yaşlı beyinde gliyal hücrelerin ölü nöronları temizlemede neredeyse iki kat daha yavaş olduğu görülmüş. Ekip bu durumu artan yaşla beraberinde gelen nörodejeneratif hastalıklara bağlıyor.

“Önceleri ölü olan hücrelerin beyinde kaldıklarına, ölü kalıntıların birikip beyne zarar verdiğine ve iltihaba yol açtığına inanılıyordu. Ölü hücreleri etkin şekilde ortadan kaldırabilirsek acaba yaşla beraber gelen nöronolojik hastalıkların önüne geçebilir miyiz?”
Çalışmanın başındaki araştırmacı Jaime Grutzendler

Ölü nöronların vücut tarafından nasıl temizlendiğini aşağıdaki videodan izleyebilirsiniz.

 

kaynak: newatlas.com

Murat Sayarhttps://pintibilim.com
İngilizce öğretmeni, meraklı, bilim okur bilim yazar, çevirmen, tasarımcı, az ondan az bundan biri.

BENZER YAZILAR

YORUMLAR

YORUM YAP

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz

bizi takip edin

EN POPÜLER

Tek seferde 64.000 kaplumbağayı nasıl sayarsınız?

Kaplumbağaları saymak bilimdir... Peki tek seferde 64,000 yeşil deniz kaplumbağasını nasıl sayarsınız?Elbette biraz dron ve biraz bilim sayesinde...Büyük Bariyer Resifi Vakfı (Great Barrier Foundation) ve...

X Işınlarıyla Evrenimizin Görüntüsü

Evrenimizin gizemli karanlık maddesini incelemek için geliştirilen bir teleskop,  kullanarak çektiği fotoğraflarla evrenimizin röntgenini çekmiş oldu. eROSITA adı verilen teleskop, 6 aylık bir gözlem...

Dünya yörüngesinde Maddenin beşinci hali mi?

Evrenin en soğuk laboratuarı, uzay ortamında çok tuhaf bir kuantum madde oluşturdu. Maddenin dördüncü hali olan plazma artık herkesçe bilinir hale gelmişken bu başarı her...